21 November 2012

Γιατί κυνηγώ;





Επτά επιχειρήματα ενός αστού κυνηγού



Του Λέοντα Καμάρα


Την αφορμή για να γράψω αυτό το άρθρο, μου έδωσε η εκπομπή “GREEN TEAM” στην ΕΤ1, με τη Ρίκα Βαγιάνη, όταν με αυτή την ερώτηση απευθύνθηκε στον καλεσμένο της, Πρόεδρο της Δ’ ΚΟΣΕ.

Είναι ένα ερώτημα που με ταλάνιζε από πολύ μικρό, από τότε που Κυριακές χαράματα γλιστρούσαμε σαν σκιές από το σπίτι, μαζί με τον πατέρα.

Δεκάχρονος ακόμα, τον ρώτησα γιατί κυνηγά και αντί απάντησης ήρθε κοφτή η ερώτηση: «Εσύ γιατί αναπνέεις Λέοντα;»
Πέρασαν αρκετά χρόνια, δεκαετίες ολόκληρες, γεμάτες με εμπειρίες από κυνήγια, από επαγγελματικές διαδρομές, κοινωνικές δραστηριότητες και οικογενειακή ζωή, για να συνειδητοποιήσω ότι ο λόγος που κυνηγώ δεν είναι ένας μόνο, αλλά πολλοί και η συνολική τους χωρητικότητα να ξεπερνά κατά πολύ εκείνη της έκφρασης «τρόπος ζωής».
Παραθέτω λοιπόν αυτούς τους λόγους (επιχειρήματα), αριθμητικά, όχι υποχρεωτικά κατά σειρά σπουδαιότητας.

1.      Επαφή με τη φύση
Να σε βρίσκει χάραμα στο βουνό ν’ ανασαίνεις ευωδιές, ν’ αναπνέεις ελευθερία. Η απόδραση στη φύση, το ανακάτεμα με τα στοιχεία της, νερό, χώμα και αέρα, σε μεταφέρει μακριά από τα τσιμεντένια τείχη με τους θορυβώδεις ασφαλτόδρομους και τη ρυπαρή ατμόσφαιρα. Εκεί ο κάθε ήχος, η κάθε κίνηση είναι ξεχωριστή και διακριτή. Το θρόισμα των φύλλων, το κελάρυσμα του νερού, το ξεπέταγμα του αγριόπουλου ή του τριχωτού, ενεργοποιούν τους νευρώνες, δημιουργώντας μία ανείπωτη ψυχική ευφορία, που αν και δεν έχω δοκιμάσει, ίσως να ξεπερνά σε ένταση το «κρακ» ή το «έκστασις».
Κι ύστερα, είναι η εικόνα: το χάραμα, η τέλεια χρωματική ποικιλία του ορίζοντα, ο λαμπερός ήλιος, τα μαύρα σύννεφα, η ευλογημένη βροχή, το λιόγερμα. Και ακολουθούν οι μυρωδιές, οι πολυποίκιλες οσμές της πρωινής υγρασίας, της επερχόμενης βροχής, του δάσους, του θυμαριού, της κοπριάς, να σου υπενθυμίσουν ότι υπάρχει κι αυτή η ξεχασμένη αίσθηση. Και όταν κάποιος με ρωτά αν πρέπει να είμαι κυνηγός για να είμαι φυσιολάτρης, ανταπαντώ ότι το κυνήγι περιέχει υποχρεωτικά τη φυσιολατρία.

2.      Ένστικτο
Ο κυνηγός της περιφέρειας, κυρίως αυτός που κατοικεί στην κωμόπολη και κατά κύριο επάγγελμα έχει την αγροκτηνοτροφία, διαφοροποιείται πολύ από τον αστό κυνηγό. Αυτός βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τη φύση, συμβιώνει με την πανίδα και καλλιεργεί ασυναίσθητα το πανάρχαιο κληρονομικό ένστικτο του κυνηγού. Αντίθετα, ο αστός κυνηγός, δραστηριοποιείται σε ένα αφύσικο περιβάλλον, γεμάτο άγχος και παντός είδος ρύπους, αποξενωμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα από τη φύση. Και εδώ συμβαίνει το θαύμα. Αυτό το πάθος που σιγοκαίει για μισό περίπου χρόνο, αναδαυλίζεται, φουντώνει, το ένστικτο αναδύεται, κατακλύει όλο το είναι και οδηγεί νου και σώμα εκεί που συναντιέται το αρχέγονο με το σημερινό. Το ένστικτο γίνεται πανίσχυρο, κυρίαρχο και εξουσιαστής, εξωστρακίζοντας λογική και γνώση, αλώνοντας κάθε εκατοστού μυαλού και σάρκας.
Αλήθεια, τι είναι αυτό που κρύβεται βαθιά σε όλους τους ανθρώπους, ποια προϊστοική κληρονομιά υποβόσκει σε λανθάνουσα κατάσταση;
Έχουμε σήμερα ανάγκη, εμείς οι «πολιτισμένοι», την τροφή που παρέχει η θήρα; Τι είναι αυτό που διακρίνει τη γέννηση ενός κυνηγού, από έναν μη κυνηγό; Είναι γονίδιο;
Πολλά και δύσκολα ερωτήματα που οδηγούν σ’ αυτή τη εσωτερική παρόρμηση, χωρίς τη συμμετοχή της νόησης ή της βούλησης. Αλλά το ένστικτο στον κυνηγό δεν είναι ούτε άγριο, ούτε αχαλίνωτο. Ο ασφυκτικός τρόπος ζωής, η κοινωνική βία, δεν πρέπει και δεν επεκτείνεται στο κυνήγι και οι όποιες παρεκκλίσεις, παραπέμπονται στη δικαιοσύνη.

3.      Παράδοση – Ελευθερία
Το κυνήγι περιλαμβάνει μία παράδοση χιλιάδων χρόνων. Αρχές, συνήθειες και άγραφοι νόμοι, που κληρονομήθηκαν από τον προϊστορικό άνθρωπο στον ιστορικό, στον προπάππου μας, στην αφεντιά μας. Άντεξε κοσμογονικές μεταβολές, κοινωνικές αναταραχές, πρόσφατες αμφισβητήσεις. Στην μακραίωνη αυτή ιστορία του, συμβάδιζε πάντα με την έννοια της ελευθερίας, της ελεύθερης γης. Σε αντίθεση με τις εκτεταμένες πεδιάδες της Ευρώπης και τις φεουδαρχικές ιδιοκτησίες, το πλούσιο ανάγλυφο της ελληνικής επικράτειας, επέτρεψε και επιτρέπει το ελεύθερο κυνήγι.
Όσο θα υπάρχει φυσικό περιβάλλον, που μέσα σ’ αυτό θα χωρούν λελογισμένα όλες οι ανθρώπινες δραστηριότητες, όσο θα υπάρχει ελεύθερος χρόνος και όσο θα υπάρχουν ελεύθερα λοφοβούνια σ’ αυτή την ταλαιπωρημένη, μα ευλογημένη χώρα, θα βλέπουμε τις σκουροπράσινες φιγούρες και θ’ ακούμε το αλύχτισμα και τον αχό της τουφεκιάς. Κανένας δεν μπορεί – και δεν πρέπει – να μας κάνει «λοβοτομή», αδρανοποιώντας τμήμα του εγκεφάλου και οδηγώντας ένστικτο και βούληση σε «ρεζέρβες» και ψεύτικους κυνηγετικούς παραδείσους, σε περιποιημένα άλση.

4.      Δεξιότητες
Ο Ξενοφώντας με τον «ΚΥΝΗΓΕΤΙΚΟ» του, προτρέπει τους νέους να αθλήσουν σώμα και νου, γιατί και μόνο ο ορισμός της λέξης κυνηγός, δηλώνει αντοχή και δύναμη σωματική και νοητική. Το κυνήγι, για να είναι αποτελεσματικό, απαιτεί ένα πλήθος ικανοτήτων, αλλά ταυτόχρονα είναι και το μέσον, το εργαλείο για την ανάπτυξη αυτών των ικανοτήτων. Όπως ο αθλητής πρέπει να είναι σε άριστη φυσική κατάσταση για τη βελτίωση των επιδόσεών του, έτσι και ο κυνηγός πρέπει να είναι σε θέση να αντέχει τις πολύωρες κουραστικές αναζητήσεις του θηράματος στο τραχύ και δύσβατο έδαφος, με κρύο και με ζέστη.
Η εξάσκηση της όρασης, η διεύρυνση του οπτικού πεδίου, είναι απαραίτητα για την ανακάλυψη και της πιο μικρής κίνησης ή φωτοσκιάς. Και ακόμα, η εξάσκηση της ακοής – το κυνήγι γίνεται με τ’ αφτί, έλεγαν οι παλιοί – η διάκριση των ήχων σε κάθε τι που κινείται, είτε πετά, είτε περπατά. Αυτή η όξυνση των αισθήσεων απαιτεί ένα εύλογο χρονικό διάστημα να επιτευχθεί, καθώς ταυτόχρονα μεγαλώνει και η γνώση για το θήραμα που αναζητάμε. Οι συνήθειες, ο βιότοπος, οι ευκαιρίες συνάντησης, είναι ένα τεράστιο πεδίο μάθησης, που ο σωστός κυνηγός οφείλει να κατέχει.

5.      Ταπεινοφροσύνη
Ο κυνηγός στην εξάσκηση της δραστηριότητας αυτής ανακαλύπτει την αρμονική συνύπαρξη θηράματος και θηρευτή. Αυτός, όπως και το θήραμα, βρίσκονται επί, ή πάνω από το έδαφος, αναπνέουν ατμοσφαιρικό αέρα, κινούνται, τρέχουν, τρομάζουν, αντιμάχονται. Ο κυνηγός αντικρίζει με σεμνότητα το μεγαλείο του φυσικού κόσμου που τον περιβάλλει και με την αίσθηση της ανώτερης νοημοσύνης που τον διακρίνει από τα πλάσματα του ζωικού βασιλείου, «αφαιρεί» με τέχνη, μέτρο και ικανότητα τα θηράματα που οι σύγχρονοι νόμοι επιτρέπουν. Χωρίς καυχησιολογίες για το αποτέλεσμα και δίνοντας πάντα τη δυνατότητα διαφυγής στο θήραμα.

6.      Παγκόσμια Κληρονομιά
Όλοι οι άνθρωποι που κατοικούν αυτό τον πλανήτη (κυνηγοί και μη) είναι υποχρεωμένοι να διατηρήσουν – σήμερα να διασώσουν – τα οικοσυστήματα και να τα παραδώσουν στις επερχόμενες γενιές. Κατά μείζονα λόγο οι κυνηγοί, οι άγρυπνοι φρουροί της υπαίθρου, μόνιμοι παρατηρητές ενός ανελέητου βιασμού που συντελείται αρκετές δεκαετίες σε βάρος του περιβάλλοντος, με τις παντός είδους αυθαιρεσίες και επεμβάσεις.
Ο κυνηγός καλείται σήμερα, πιο έντονα από ποτέ, να ηγηθεί της προστασίας της πανίδας, να διαχειριστεί τον θηραματικό πλούτο, να εμπλουτίσει τα θηρεύσιμα και τα εν κινδύνω είδη. Καλείται ακόμα να είναι ενεργό μέλος σε κάθε προσπάθεια που αφορά αναδάσωση, πυροφύλαξη, ή αποκατάσταση φυσικής καταστροφής.

7.      Δικαίωμα
Γιατί έτσι μας αρέσει. Μέσα στο πλαίσιο της νομιμότητας, των αρχών και των άγραφων κανόνων που διέπουν το κυνήγι, η άσκηση αυτής της δραστηριότητας είναι αναφαίρετο δικαίωμα. Έξω από κάθε έννοια αυθαιρεσίας και υπερβολής, μακριά από τη διαφθορά και τη σήψη του συστήματος και κατ’ επέκταση του ατόμου που δεν σχηματοποιείται στο πρόσωπο του σημερινού κυνηγού.
Οι λάτρεις της Αρτέμιδας δεν είναι ένα πλήθος απαίδευτων αγροίκων, που εκτονώνεται πυροβολώντας ό,τι κινείται και κακοποιεί το φυσικό περιβάλλον, ή ό,τι έχει απομείνει από αυτό.

Ίσως τα επιχειρήματα να είναι περισσότερα από επτά, αν όμως κάποιο από αυτά ή και όλα σας καλύπτουν, ακολουθείστε τη συνταγή μου:
Με μεγαλύτερη γνώση και σεβασμό για το θήραμα, υπερήφανος που είμαι κυνηγός, ανανεώνω μαζί με την άδεια θήρας και την αγάπη μου για το κυνήγι.

 ΜΟΤΟ
Το κυνήγι περιλαμβάνει μία παράδοση χιλιάδων χρόνων. Αρχές, συνήθειες και άγραφοι νόμοι, που κληρονομήθηκαν από τον προϊστορικό άνθρωπο στον ιστορικό, στον προπάππου μας, στην αφεντιά μας. Άντεξε κοσμογονικές μεταβολές, κοινωνικές αναταραχές, πρόσφατες αμφισβητήσεις. Στην μακραίωνη αυτή ιστορία του, συμβάδιζε πάντα με την έννοια της ελευθερίας, της ελεύθερης γης.

Από το περιοδικό Κυνηγεσία και Κυνοφιλία.

Δείτε και αυτό...

Τέλος κεφαλαίου.

(Το παρακάτω το είχα γράψει όταν πήρα την απόφαση να γυρίσω Ελλάδα. Δεν ξέρω γιατί δεν το δημοσίευσα. Ποτέ όμως δεν είναι αργά για να πεις ...